Wat?

 
 

Bekijk - voor je verder leest - het verhelderend filmpje van CLT Brussel (3 min.) over de principes van community land trust.

CLT is de afkorting van Community Land Trust, letterlijk vertaald: een verenigingsvorm die een (gemeenschaps)gronden verwerft, ontwikkelt en beheert. De ambitie van een CLT reikt echter veel verder dan de letterlijke vertaling van de term. Een CLT is een nieuw woon- en gemeenschapsmodel dat betaalbare en kwaliteitsvolle woningen aanbiedt aan kwetsbare bewoners.
CLT's zijn ontstaan bij de zoektocht naar hoe koopwoningen betaalbaar kunnen zijn voor iedereen en zijn een nuttig instrument om het recht op wonen voor kansengroepen te realiseren.
De C in CLT staat voor community of gemeenschap en duidt aan dat de CLT een sterk engagement heeft naar haar bewoners en de gemeenschap waarin de CLT zich ontwikkelt. 

Principe 1: de scheiding van de grond en de woning

Bewoners van een CLT-project kopen enkel een woning aan, niet de grond onder de woning, deze is en blijft in eigendom of beheer van de CLT. De CLT zal deze gronden nooit verkopen, maar zal in tegendeel proberen meer gronden aan te kopen of langdurige gebruiksrechten te krijgen op gronden. 
De bewoners zijn dus geen eigenaar van de grond waarop de woning staat. Deze grond mogen ze wel 'gebruiken', bijvoorbeeld via systemen van recht van opstal, erfpacht of erfdienstbaarheid, en daarvoor betalen ze maandelijks een soort huurbedrag, een canon, aan de CLT. Doordat de eigenaars enkel de woning moeten kopen en niet de gronden, zijn de CLT-woningen ook voor lagere inkomens betaalbaar.

CLT combineert de voordelen van sociale huur (betaalbaarheid, begeleiding en zekerheid van wonen) en met de voordelen verbonden van het kopen van een woning (fiscaal voordelig, recht op premies en zorgt voor emancipatie).

Principe 2: duurzaamheid: hergebruik van subsidies + een sterke band met de gemeenschap

De middelen die een overheid in een CLT investeert door bijvoorbeeld het schenken van een grond of het subsidieren van de bouw van de woningen gaan in principe voor eeuwig mee.
De gronden blijven in eigendom van de CLT.  Verschillende opeenvolgende generaties kunnen deze gronden gebruiken zonder dat ze de stijgende meerwaarde ervan moeten betalen. 
Ook subsidies voor de bouw of de aankoop van de woning worden niet voor een individueel gezin gebruikt, maar keren na de verkoop van de woning terug naar de trust.  De investeringvan van de overheid  zijn dus verbonden aan de woning en niet aan het gezin. Op die manier ontstaat een rollend fonds. De overheidsmiddelen vloeien terug naar de CLT en worden opnieuw gebruikt voor nieuwe bewoners uit dezelfde doelgroep. De ondersteuning van een CLT is dus eenmalige en duurzame investering om wonen betaalbaar te maken voor kansgroepen.

Een CLT neemt langdurige verantwoordelijkheid (stewardship) voor de gronden die ze in beheer hebben, haar bewoners en de buurt rond het project.
Bewoners krijgen informatie en vorming, advies i.v.m. renovatie en onderhoud van de woning en de CLT is beschikbaar bij financiële problemen.
Doordat CLT-bewoners een eigen woning hebben en daar voor zorg voorkunnen opnemen, worden ze zelfstandiger. Door hun woonzekerheid, krijgen ze meer ruimte om zicht te ontplooien op tal van andere levensdomeinen. CLT-bewoners worden begeleid en ondersteund in functie van hun klim op de maatschappelijke ladder.

De CLT bouwt ook mee aan de woongemeenschap in de wijk, bijvoorbeeld door het voorzien van gemeenschappelijke ruimte of tuin voor de buurt in het project, door het delen van materiaal zoals fietsen of auto's, door de organisatie van regelmatig bewonersoverleg, door mee te werken aan lokale activiteiten of door het openen van een sociale buurtwinkel op de gronden van het CLT-project. Lees meer over het belang van de community in de community-tekst.

Principe 3: Democratische en participatieve organisaties

Het bestuur van de CLT is samengesteld uit de eigenaars van de woningen, de buurt en het middenveld en de overheid. Een CLT is een open ledenorganisatie, geïnteresseerden kunnen steeds lid worden van het bestuur. 
In een CLT zijn de verschillende leden evenwaardig.