De mensen achter CLT

 
 

Geïnspireerd door de collega's van Collectief Goed, stellen we u de komende maanden graag de mensen achter CLT voor. 

Trui Maes, voorzitter CLT Gent vzw

Community Land Trust is echt innovatief  in de Vlaamse woonwereld en daarom zet ik er graag mijn schouders onder.
CLT is SLIM omdat het wonen goedkoper wordt zonder grondbezit, omdat het vastgoedspeculatie tegen gaat en dankzij het rollend fonds het project betaalbaar blijf. Het is KRACHTIG omdat CLT ‘echt’ meebouwt aan de community en vertrekt van een geloof in ieders kunnen om mee te doen, te beslissen en besturen. 
Het is VERWARMEND omdat CLT aan huishoudens met beperkte middelen kansen biedt op duurzaam wonen als opstap naar een volwaardige deelname aan het maatschappelijk leven.
Het is mooi dat het Recht op Wonen ingeschreven staat in onze grondwet, maar al decennia toont wetenschappelijk onderzoek aan dat dit recht alleen maar een droom blijft voor een deel van onze welvarende samenleving. De wachtlijsten voor een sociale woning worden steeds langer, de private huurmarkt krimpt en biedt vaak geen waar voor steeds meer geld, het patrimonium voldoet niet aan de basisnormen, laat staan aan de energie-eisen. Met de Community Land Trust zetten we een nieuw woonmodel op de markt dat ‘duurzaam wonen’ aanbiedt aan lage inkomens. We wrikken aan het huidig woonsysteem op essentiële punten: wonen op gemeenschapsgrond, uitsluiting van vastgoedspeculatie, eeuwigdurende betaalbaarheid, gemeenschapsopbouw en democratische besluitvorming. Er komt geen particulier ‘grondbezit’ want de grond blijft in de gemeenschap en wordt alleen ‘gebruikt’ om te wonen, werken en recreëren. Er komt geen speculatie op vastgoed maar iedereen woont comfortabel en op maat aan een eerlijke prijs. Wonen blijft ook eeuwigdurend betaalbaar dank zij het rollend fonds want elke investering komt over generaties heen ‘telkens opnieuw’ ten goede aan huishoudens met een laag inkomen. In de geest van vele burgerinitiatieven worden ruimte en materiaal, diensten en zorg voor elkaar, kennis en kunde gedeeld onder de bewoners en met de buurt: ‘commons’ en ‘community’ worden hier realiteit. En tenslotte, de veerkracht zit ook in de erkenning van bewoners als volwaardige partner in het mee realiseren van het Recht op Wonen, ongeacht achtergrond, cultuur of bankrekening. Samen met lokale verenigingen en de investeerders doen ze dat via de trust die ‘het land’ beheert. 

Koen Vandevelde, alleenstaand (CLT Meulestede)

Laat mij beginnen met het minst interessante. Ik ben een alleenstaande huurder in België. De discriminatie tegen mijn soort is structureel gebetonneerd in heel wat wetten en regels.  Kopers van een eerste huis krijgen een woonbonus van ongeveer 50.000 euro, wat in een vrije markteconomie slechts tot gevolg heeft dat huizen 50.000 euro euro duurder worden. Vraag en aanbod, weet je wel.  Duurdere huizen zorgen voor hogere huurprijzen.  Als alleenstaande huurder betaal je bovendien al gauw zestig procent belastingen terwijl een gezin met kinderen met een eigen huis  misschien nauwelijks dertig procent betaalt.  Niet erg eerlijk.  Zeker omdat dat de vaste kosten van een alleenstaande ( huur, verwarming, internet enz) relatief veel hoger liggen dan bij samenwonenden.  Kortom, mocht ik kunnen promoveren van huurder tot koper, en mij zodoende onttrekken aan de immer stijgende huurprijzen, en genieten van de woonbonus, dan zou dat voor mij al een grote verbetering betekenen, zelfs al wil ik in feite helemaal niet kopen.  De baksteen in de maag van de Belgen wordt er gewoon fiscaal in geramd.  CLT is voor mij de enige kans om op een betaalbare manier een eigen woning te kopen.

En dan nu het plezante gedeelte, de filosofische invalshoek.  Laat mij beginnen met een citaat van de anarchistische filosoof Pierre-Joseph Proudhon: 'La propriété, c'est le vol.'  In deze tijd is het meer dan ooit nodig is om na te denken over concepten als eigendom, vruchtgebruik of erfpacht. Bezit en eigendom worden zo vaak als zo vanzelfsprekend aanvaard, maar het zijn begrippen die enkel bij mensen bestaan. Andere diersoorten hebben een nest of/en een  territorium die ze met geweld en dreiging moeten verdedigen tegen vijanden en concurrenten.  Wij mensen hebben dit geweld abstract gemaakt en overgeheveld naar de politie en het rechtssysteem, waardoor we onze eigendommen en bezittingen niet langer niet zelf hoeven te verdedigen en ons dus met andere dingen kunnen bezig houden. Een goede zaak zou ik zo zeggen.  Maar dit heeft als gevolg dat bezit en eigendom het karakter hebben gekregen van een bordspel, zoals monopolie.  Het spel heeft regels maar die zijn staatsgebonden, hebben uitzonderingen en worden door mensen gemaakt. Wie heeft er het meeste belang bij welke regels en welke uitzonderingen?  Zijn de regels rechtvaardig?  Dienen ze het algemeen belang?  Op korte termijn of op lange termijn? We leven nu in een wereld waarin de tachtig rijkste mensen evenveel bezitten als de armste helft van de wereldbevolking.  Dat er iets schort aan de regels, is duidelijk.

We moeten ons ook de vraag stellen wat de aard is van de zaken die men in bezit of eigendom kan hebben.  Kun je de lucht of het luchtruim bezitten?  Kun je de bossen, regenwouden, rivieren, zeeën, gronden bezitten?  Kun je dieren bezitten?  Kun je mensen bezitten? En kun je er alles mee doen wat je wilt als je ze bezit? 

Zijn wij, de mensen, akkoord dat individuen en rechtspersonen woongronden in eigendom kunnen hebben en dat de prijsvorming overgelaten wordt aan de vrije markt?  CLT vindt het recht een betaalbare woning belangrijker dan privaat grondbezit. Daarom probeert CLT binnen de bestaande wettelijke structuren gronden uit de vrije markt te houden en deze in handen te geven van een coöperatie van mensen die de gronden zullen beheren en toewijzen op basis van zelfgekozen principes. Wij geloven in collectief beheren, eerder dan in individueel bezitten en ook daarom heb ik mij aangesloten bij CLT.  Om een bekende leider te parafraseren : Geef aan de vrije markt wat de vrije markt toekomt, en geef aan de mensen wat de mensen toekomt.   

Mieke De Coninck, kandidaat-bewoner en voorvechter van het eerste uur (CLT Meulestede)

Participatie of medezeggenschap in de praktijk, dat is wat ik voel in de bewoners groep van CLT. Het voelt als waar in mijn jeugd scouting voor stond: medebeheer, maar ook engagement. Dat is wat mij zo aanspreekt in het CLT-project: ik word uitgenodigd om mee na te denken vanuit mijn eigen ervaringen, om mee inspanningen te leveren, om zelf zaken uit te werken. Er is een stuurgroep binnen CLT met beroepsmensen en twee vertegenwoordigers van de bewoners groep.Onze werking laat toe, dat wat in de stuurgroep wordt besproken ook tot bij ons komt en vice versa.
Via uitstappen, gastsprekers, allerlei vormen van informatie, ook uit de stadsontwikkeling, kunnen we gelijke tred houden met mensen van de stuurgroep. Dus wordt er niet boven onze hoofden beslist maar samen met ons.
In de vzw zitten naast een afvaardiging van organisaties en geëngageerde buurtbewoners, overheden en sponsors ook 4 kandidaat-bewoners. Zo werken we positief mee aan verbetering en vernieuwing van onze ‘wijze’ stad, zowel qua kwaliteit van de leefbaarheid als qua samen leven.

CLT maakt wonen betaalbaarder, kwalitatiever, duurzamer en betrekt de toekomstige bewoners actief in hun eigen woonproject. Misschien nog meer dan het verwerven van een eigen woning is het effect van als mens mee aan tafel te zitten en samen oplossingen uit te werken een ongelooflijke opsteker voor mensen in armoede. We onderschatten als samenleving wat het met iemand doet om jarenlang je hand te moeten ophouden. We moeten dringend af van die vragende positie van mensen. De initiatiefnemers van de CLT Gent zoeken in ruime mate middelen en medestanders om de woonwensen van mensen in armoede daadwerkelijk te realiseren. Dit is een ambitieus experiment maar volgens mij ook een goed voorbeeld van effectieve herverdeling van middelen.’

Medine Özyörük, kandidaat-bewoner Muide

Ik woon al 11 jaar in België. CLT is  voor mij een organisatie die alles wil doen voor mensen die in noodsituatie zitten wat betreft wonen. Bij  CLT voel ik mij een gewone burger van België en geen vreemdeling. CLT is dan ook voor mij een licht die in donker brandt. Ik ben toekomstige bewoner, maar ook bestuurslid bij CLT. Omdat er, net als mij, veel mensen in noodsituatie zitten, het enige verschil is dat zij gewoon anders heten.

Dampoort KnapT OP!

Claudia en haar familie. ‘Dampoort KnapT OP!’ is een project naar mijn hart, wat op grote schaal zou moeten toegepast worden in het hele Gentse. Collectief verbouwen met de wijk zorgt ervoor dat de woonkwaliteit stijgt en tegelijkertijd mensen  elkaar weer aanspreken op straat zodat het sociale niet verloren gaat. Ik vind het een meerwaarde om ideeën in groep te kunnen delen zodat we elkaar kunnen inspireren. 

Erna. Door het project ben ik de buurt op een andere manier gaan bekijken. Dagdagelijks loop ik door de straten van de Dampoortwijk. Mijn ogen vallen op de verschillende huizen, waar ook nood is aan renovaties. Ik ben zeker niet de enige die kampt met deze problemen. Ik hoop dat ook anderen uit de wijk de kans krijgen om hun huis te renoveren. 

 

Galya. Ik hoop dat ik zal geld zal uitsparen op mijn energierekening door de duurzame renovaties van ‘Dampoort KnapT OP!’. Op die manier zou ik misschien terug de kans hebben om een abonnement bij basic-fit aan te schaffen. Daar kan ik Zumba- en bewegingslessen volgen om mijn gezondheid te bevorderen. Op dit moment heb ik geen budget om dit aan te schaffen maar in de toekomst kan dit veranderen.

Maria. Het ‘Dampoort KnapT Op!’ project biedt een alternatieve financiering die mij in staat stelt om de noodzakelijke renovaties aan mijn huis op een korte termijn uit te voeren waardoor er ruimte en tijd vrij komt die ik kan investeren in het uitwerken van projectvoorstellen voor nieuwe opdrachten voor mijn kunstenaarsatelier en het solliciteren naar een baan als onderzoeker.

 

Roel. Als de overheid niet voor ons wil zorgen, dan moeten we ons lokaal terug organiseren, ons als gemeenschap terug zelfredzaam maken, en dan zelf voor elkaar ( en de planeet) zorgen.